g er reiur

Steindr J. Erlingsson

Stra spurningin er hvernig vi getum horft framan heiminn egar vi byrjum a f okkur gagnrni fyrir a halda ggnum leyndum .... Framkvmdastjri tgfumla hj AstraZeneca, framleianda Seroquel, innanhstlvupsti 6. desember, 1999.

rm tuttugu r hef g barist vi mjg alvarlegt unglyndi og kva. essari barttu hef g innbyrgt miki magn lyfja af msum gerum. Ber ar helst a nefna unglyndislyf og gerofslyf. Megni af essum tma hef g treyst v a lyfin sem g fkk byggu traustum vsindalegum grunni. undanfrnum misserum hefur etta traust minnka snarlega. Ekki a stulausu v eins og segir leiara British Medical Journal, sem birtist vefsu tmaritsins 12. oktber sl., er brnna ager rf til ess a endurvekja trna fyrirliggjandi vsindaggn lknisfrinni. Hr liggur rt reii minnar.

Fr v lok desember 2008 hef g lesi mikinn fjlda bka og vsindagreina sem hafa smtt og smtt opna augu mn fyrir vandamlinu sem BMJ gerir a umtalsefni leiara snum. ar sem g sjlfur vi gerskun a stra hefur essi opinberun elilega kveikt talsvera reii innra me mr. Srstaklega eftir a g komst a v a lyfjafyrirtki hafa beitt blekkingum til ess a koma marka sumum eirra unglyndis- og gerofslyfja sem g hef innbyrgt. Hvernig eru slkar blekkingar framkvmdar?

Rannsknir hafa leitt ljs a lyfjaprf sem fjrmgnu eru af lyfjafyrirtkjum ( dag eru rmlega 70% af lyfjaprfum fjrmgu af eim) eru mun lklegri til ess a sna marktkan mun lyfi og lyfleysu ea samkeppnislyfi en egar au eru fjrmgnu af hum ailum. Vandamli snst um a lyfjafyrirtkin halda llum ggnum, takmarka annig agang rannsakenda a eim og lta oft draugahfunda skrifa vsindagreinar.

Ein alvarlegasta birtingarmynd essa er egar lyfjafyrirtki birta ekkiniurstur neikvra lyfjaprfa ea birta au sem jkv. Me essu mti er dregin upp rng mynd af mgulegri virkni lyfja. essari afer hefur veri beitt vi markassetningu missa unglyndislyfja sem komi hafa marka undanfrnum rmum tuttugu rum.

nnur afer felst v a draga r ea birta ekki upplsingar um alvarlegar aukaverkanir. Framleiendur gerofslyfja, s.s. Zyprexa,Seroquel og Risperdal, beittu m.a. essari afer til ess a sannfra lkna um a lyfin stu framar eldri gerum gerofslyfja. Rannsknir hafa hins vegar leitt ljs s er ekki raunin. umsgn um eina slka rannskna, sem birtist lknablainu Lancet 3. janar, 2009, segir a lknar hafi veri blekktir nrri 20 r og einungis nna su eir a tta sig sannleikanum. Hr er um alvarlegt ml a ra v ur en nju gerofslyfin komu sjnarsvii um mijan sasta ratug 20. aldar var markaurinn fyrir au ltill og miaist aallega vi einstaklinga me geklofa. vsun nju lyfjanna hefur hins vegar vaxi grarlega og eru au dag m.a. notu til ess a mehndla kva og svefntruflanir.

Af framansgu m ljst vera a lknar hafa ekki sur en sjklingar veri blekktir. eir geta hins vegar ekki fra sig byrg. bk lfsifringsins Carls Elliott, White Coat, Black Hat: Adventures on the Dark Side of Medicine (2010), er fjalla um ennan vanda sem lknisfrin stendur frammi fyrir. Eitt af v sem hann gerir a umtalsefni eru samskipti lkna vi lyfjainainn. Elliott segir lknasamflagi hafa deilt ratugum saman um hvort auglsingar, gjafir, nmsferir ea nnur hlunnindi sem lyfjainaurinn og fulltrar hans lta lknum t hafi hrif lyfjavsanir eirra. dag liggur hins vegar ljst fyrir a essi samskipti hafa oft bein hrif hvernig og hvaa lyfjum lknar vsa, enda segir Elliott endurteknar rannsknar hafa stafest etta.

ljsi ess sem fram hefur komi hlt g a spyrja:

Af hverju halda lknar fram a eiga bein samskipti vi fulltra lyfjainaarins?

Af hverju leyfi Gelknaflag slands fulltrum lyfjainaarins a sitja fyrir gestum vsindaingi flagsins vor?

Af hverju tku slenskir gelknar tt skipulagningu fundar vor ar sem til st a fulltri lyfjafyrirtkisins Pfizer, framleiandi hins rndra kvalyfs Lyrica, gagnrndi eldri gerir kvalyfja? Er a elilegt a lyfjainaurinn borgi me auglsingum rmlega 90% af rekstarkostnai Lknablasins?

Vi urfum a f svr vi essum og skyldum spurningum, ekki vri nema til a koma veg fyrir a lknar fari a vsa njum og rndrum lyfjum sem sar mun koma ljs a standa ekki framar fyrirliggjandi lyfjum. anga til mun reiin halda fram a krauma innra me mr.

Steindr J. Erlingsson
Vsindasagnfringur
steindor@akademia.is

essi grein Steindrs birtist upphaflega pressan.is ann 26.11.2010


Gesjkum mismuna nja hsklasjkrahsinu?

spitalatorg2g hef veri a skoa og kynna mr nja hsklasjkrahsi. etta nja hsklasjkrahs a vera mjg flott og standast ntmakrfur. ar er meal annars tala um a allar sjkrastofur veri einstaklingsherbergi me sr baherbergi og agengi t skjlsla akgara sem sna vel vi slu ar sem rkta m rsir og lkningajurtir.

etta hljmar mjg vel og finnst mr etta vera g run. a sem stakk mig egar g var a skoa teikningaranar er a gesvii ekki a frast inn nja hsklasjkrahsi. a a halda fram starfssemi nverandi gedeildarbyggingu. g fr a lesa mr til og skoa eins miki af ggnum sambandi vi nja hsklasjkrahsi eins og g komst yfir. g s a upphafi ferlisins var hugmyndin a gesvii fengi auki hsni en samkvmt njustu skrslum og teikningum er svo ekki. a er samt tala um a endurbta hsni en ekki stkka a. g s v ekki hvernig hgt s a bta astuna miki v byggingin er n egar sprungin. Oft arf a vsa sjklingum fr ea tskrifa of snemma vegna skorts plssum. a er v ekki hgt a fjlga herbergjum til a allir f eins manns herbergi, ea bta vi astu inn deildum fyrir til dmis ijujlfun.

Af hverju f gesjkir ekki smu astu og arir sjklingar? g persnulega hef legi inn gedeild og finnst astaan ar vera viunandi. Flest herbergin eru tveggja manna sem getur veri mjg erfitt v sjklingar eru mismunandi standi. g hef oft lent v a herbergisflagi minn hefur haldi fyrir mr vku ea trufla mig annan htt. etta er mjg slmt ar sem margir sjklingar hafa tt erfitt me svefn og urfa nausynlega a komast r og ni. Hreinltisastaan er lka slm, upp a 5 sjklingar nota sama baherbergi og smu sturtuna. eir geta veri af bum kynjum og misjfnu standi. etta astuleysi hefur ur veri umrunni og kalla hefur veri eftir rbtum fr sjklingum, starfsflki og astandendum n mikils rangurs.

a m samt nefna a flytja bramttku gesvis inn nja hsklasjkrahsi ar sem verur sameinu bramttaka fyrir allt sjkrahsi. A sumu leyti er a jkvtt og vntanlega verur ar mun betri astaa en er nverandi bramttku. a eru samt ekki allir sammla um kosti ess a hafa eina sameinaa bramttku, g veit til dmis um einstaklinga sem finnst a hrileg tilhugsun a urfa a fara svona stra bramttku egar v lur svona illa. a m lka nefna a teikningu fyrir annan fanga er snd mguleg stkkun gedeildar. En v miur er a bara framtarmguleiki eftir a annari tlari uppbyggingu er loki.

Mr og flgum mnum Hugarafli finnst a mjg alvarlegt ml a veri s a mismuna gesjkum heilbrigiskerfinu slandi ri 2010! Eru etta fordmar? Eru gesjkdmar annars flokks sjkdmar heilbrigiskerfinu?

Eln sk Reynisdttir


Batasaga: Af unglyndi og flagsflni.

Hall, g er kllu Dsa og mig langar a segja ykkur sguna mna.

g hef veri unglynd, flagsflin og me kva mrg r. g tti mjg erfia sku, ar sem miki einelti kom til sgu. Alveg fr v g var krakki byrjai unglyndi a festa sr rtur, a sem hlt mr gangandi og lfi var fjlskyldan mn. g er mjg heppin me fjlskyldu, en g tti enga vini og treysti engum nema mnum nnustu.

Einelti var a mestu andlegt og a drap allt sjlfstraust og viringu fyrir sjlfri mr. a eina sem g ri var viurkenning meal jafnaldra minna, en fkk hana aldrei, og hef ekki fengi enn. ar sem vinirnir voru engir var g oftast ein, g lk mr ein og var ein sklanum, mti 100 krkkum. Einsemdin raist svo t unglyndi og kva.

g fkk aldrei faglega hjlp, bei hafi veri um hana. a er eitthva sem mr finnst hva srast, a sklayfirvld mnum skla hafi aldrei vilja hjlpa mr ea ekki haft r fyrir mig. g fkk ekki samtl vi slfring, oft hafi veri bei um a.

Eftir grunnskla og eitt r af framhaldsskla, flosnai g upp r nmi og fr a vinna. g vann hinum og essum stum og vann miki. g gat samt aldrei n v a eignast vini af v a g treysti ekki samstarfsflki mnu og var farin a halda a allir vru jafn vondir og krakkarnir sem voru me mr grunnskla. mesta lagi ni g a tengjast hinni og essari stelpu sem voru a vinna me mr ann tmann og vera me henni, fara me eim djammi til dmis. En g var alltaf sama glftuskan og lt essar stelpur vaa yfir mig. g ttist vera hress egar g var me eim og bara kringum flk og var bin a ba mr til grmu, sem g notai alltaf kringum ara.

Seinni part unglingsranna voru mr lka erfi lkamlega, g urfti a fara margar agerir meltingarfrum og var mjg oft veik. g l heima kannski vikum saman ur en eitthva var gert fyrir mig. En lknar voru bnir a stimpla mig mursjka. Til dmis var fari me mig slys eitt skipti og sagi lknir: kemur essi, var g me gat maga.

Eftir ll essi r ar sem g var vinnumarkainum og sm prufur af v a fara aftur skla. g ni a klra tkniteiknun, sem mr lkai ekki a vinna vi, og nnast klra sjkraliann, en gafst g upp. g gat ekki klra verklega nmi vegna verkja hnjm, ar sem g er me slk libnd, sem ekki er hgt a laga.

a var sumari 2003, brotlenti g. g hafi veri mjg ung etta sumar og var a fara fyrr heim r sumarfri me fjlskyldunni. g var htt a geta sofi ea svaf mjg lti, matarlystin minnkai og g var einrn og vildi ekki eiga samskipti vi neinn. Hugsunin var s a g vri fyrir llum og a g vri betur komin, bi fyrir mig sjlfa og mna nnustu, dau. g hugsai miki um dauann, skildi ekki af hverju nokkur maur vildi lifa.

Seint um sumari reyndi g fyrst sjlfsmor. g hafi safna a mr lyfjum og tk au seint eitt kvldi og lagist upp rm. Einhverra hluta vegna hefur mamma fengi tilfinninguna a eitthva var a og hn kom inn til mn og fann mig ar glfinu. Eftir a hafa fari bramttkuna og dlt upp r mr og mr gefin lyfjakol, var g lg inn gedeild.

a var mjg erfitt, eiginlega erfiara en allt anna a viurkenna a g vri svona veik a g urfti a fara gedeild. Eftir aeins nokkra daga ar reyndi g aftur sjlfsmor. Nturvaktin kom a mr glfinu og g var send aftur upp bramttku smu mefer og g fkk fyrra skipti. Oft reyndi g a skera mig pls og brenna mig me sgarettum til a beina srsaukanum anna
voru lyfin ekki farin a virka almennilega og a eina sem g upplifi var skmm. g skammaist mn fyrir a vera gedeild, g skammaist mn fyrir a hafa reynt sjlfsmor, g skammaist mn fyrir a vera til. En alltaf voru foreldrar mnir til staar og reyndu a stappa mig stlinu,

Um hausti s lknirinn minn a lyfin voru ekki a virka ngu vel mig, svo hann vildi reyna raflostmefer. g var dauhrdd, en samykkti a reyna a. Meferin gekk vel og eftir 15 skipti af raflosti og betri lan var g tskrifu af deildinni. var g byrju ijujlfun landsptalanum og mtti ar eftir hdegi fimm daga vikunnar. a hjlpai aeins, a hafa einhvern sta til a mta , v ekki gat g fari vinnu. Eftir nokkra mnui var mtingin hj mr farin a slappast miki og g kannski mtti einn ea tvo daga viku. var unglyndi aftur fari a n heljartkum mr. a endai me annarri innlgn.

Svona gekk etta nokkur r, g var inni og t af deild og enn ein greiningin bttist vi en a er persnuleikarskun. Fkk slm tmabil og smileg tmabil, sem voru a vsu miki styttri en au slmu. egar g vildi, leitai g msa leia til a lta mr batna, fr nlastungur, heilun og til grasalknis svo ftt eitt s nefnt. En ekkert af essu virkai mig, a getur vel veri a etta s gott fyrir ara, en ekki mig.

Stundum vill maur ekki hjlp. Stundum ea oft mnu tilviki, vildi g bara f a vera frii og helst f a sofa allan slarhringinn. mjg slmum dgum reyndi g sjlfsvg, alls sj sinnum held g, sem misheppnuust sem betur fer hugsa g nna, en var samt alltaf jafn vonsvikin egar g vaknai eftir r. g var bin a planleggja jararfrina mna og allt, a kostai mig oftast innlagnir og vist og yfirsetu b-gangi deildarinnar sem g var .

g hugsai alltaf svo vitlaust, hlt a g vri betur sett himnum hj mmu minni og afa, og a g vri baggi fjlskyldu minni og egar g var hva veikust var g farin a hugsa sem svo a a vri veri a fylgjast me mr og a a vri faldar myndavlar tum allt. etta var svona eins og Truman show, ar sem fylgst er me einum manni alla hans vi. g braut spegla og leitai tum allt a myndavlum. Svona ranghugmyndir komu egar g var hva veikust.

g fr lka meferir Reykjalundi og Kleppi, en r voru ekki alveg a gera sig. Reykjalundi var g svo heppin a vera um mitt sumar ar sem allir voru fri og a eina sem g geri var a fara sund og tkjasal. g fkk engin vitl hj slfringi, n a sem g sttist eftir og a var hugrn atferlismefer. S mefer endai v a g snarversnai og var komin me ranghugmyndir og var komin sturlunarstand og endai inni deild.

Svipa gerist Kleppi. ar var g komin og var nokku gu jafnvgi, egar lknirinn minn kva allt einu a g mtti bara fara t tvisvar viku tvo tma senn og helst ekki heim til mn. Og eina vikuna var g bin me kvtann egar g urfti a fara sjkrahs til a heimskja dauvona mmu mna og var banna a, me eim rkum a g vri bin me kvtann minn. a var r a g tskrifai mig gegn lknisri og heimstti mmu mna sem d svo um nttina.

Eftir essara endalausu innlagnir og verandi ijujlfun, var g alltaf smu sporunum, ar til ijujlfunin lokai ma sastlinum. var mr bent Hugarafl og g fr anga forvital og g kva a reyna etta.

ar lri g sjlfsstyrkingu og sjlfstrausti jkst miki. g a vsu tk a mr of mrg verkefni byrjun sem ekki var mlt me og a endai v a g sprakk og urfti a fara sptalann nokkrar vikur ar sem lyfjunum voru breytt og g fr nokkur skipti raflost. En egar la fr hausti og g tskrifu, bin a vera me lungnablgu og fer til tlanda, fr g aftur Hugarafl og hef ekki fari aan san. g a vsu passa mig betur a taka ekki of miki a mr, a s erfitt v Hugarafl er me svo mrg verkefni sem g hef huga .

dag lur mr bara nokku vel, a komi einstaka sveifludagar inn milli. g lt Hugarafl sem vinnuna mna og reyni a mta ar hverjum degi. Svo g lka islega fjlskyldu sem g nt a vera me. Og... g vinkonu, fyrsta skipti vinni g vinkonu og reyndar fleiri vini, en essi stelpa er alveg srstk. Vi kynntumst Kleppi og hfum a vsu legi saman deildinni, en vi bara smellpssum saman. g dag fullt af vinum sem g get tala vi og fari me eim kaffihs, t a bora og djammi ef svo ber til.

Mr snist llu dag a mn framt s bjrt og g eigi vonandi eftir a lta gott af mr a leia. etta er hgt, manni snist a ekki dimmustu tmum. Batinn kemur.


Ekki einangra ig. Komdu frlega kynningu hj Hugarafli.

Hugarafl er flagsskapur flks sem strir vi gernan vanda.

Ef hefur ea ert a glma vi unglyndi, kva, gerskun ea eitthva anna sem e.t.v. einangrar ig fr tttku samflaginu en vilt brjtast r vijunum ttu a llum lkindum erindi Hugarafl.

KYNNING MIVIKUDAG.

mivikudag, verur haldin kynning starfi Hugarafls og eru allir velkomnir, bi eir sem glma vi vanda svo og astandendur sem vilja kynna sr rlausnir eins og valdeflingu me Hugarafli.

Kynningin fer fram hsakynnum Hugarafls lfabakka 16 (Mjdd) vi hliina Heilsugslunni, beint mti gleraugnaversluninni Augasta og vi hliina versluninni Gull-ri.

Kynningin hefst klukka 13:00 (mting 12:50) og stendur um a bil 40 mn. fyrir utan spurningar og svr.

Allir f kynningarbklinga til a taka me heim.

Kynntu r starfsemi Hugarafls - Komdu kynningu.


Miki fjr Mjddinni dag.

a er bi a vera miki fjr hr Mjddinni dag ar sem fjldi flks hefur teki tt Alja geheilbrigisdeginum.

Vi sem stndum a geheilbrigisjnustu viljum akka llum sem lgu lei sna hinga dag von um a dagurinn hafi veri frandi, skemmtilegur og ngjulegur alla sta.


Alja geheilbrigisdagurinn gngugtunni Mjdd dag, sunnudaginn 10. oktber. Allir velkomnir.

Vi hldum upp alja geheilbrigisdaginn dag, sunnudaginn 10. oktber.

Af v tilefni er llum boi skemmtilega veislu gngugtunni Mjdd kl. 13 til 16:30.

Dagskrin hefst me varpi en san verur boi upp fjlbreytt skemmti- og tnlistaratrii fyrir brn og fullorna.

Kynningarbsar vera gngugtunni ar sem gestir geta fengi margvslegar upplsingar er vara geheilbrigisml fr eim stum sem vinna a mlefninu.

Einnig verur boi upp veitingar vgu veri.

Mtum ll og skemmtun okkur gegu umhverfi

Allir velkomnir.


Grein: Er AHDH ofgreint?

A undanfrnu hefur talsvert veri rtt fjlmilum um athyglisbrest og ofvirkni (ADHD) og mgulega misnotkun lyfjunum sem notu eru til ess a mehndla gerskunina.

Umran hefur fyrst og fremst snist um a gagnrna of mikla vsun ADHD lyfja ea verja gti lyfjanna til ess a bta lf eirra fjlmrgu einstaklinga sem au nota. Vi urfum a opna essa umru enn frekar og spyrja tveggja mikilvgra spurninga: 1) samanburi vi hva er vsun ADHD lyfja mikil hr landi? 2) Er ADHD mgulega ofgreint?

1. grein eftir Helgu Zoga, Matthas Halldrsson fyrrverandi astoarlandlkni og fleiri, sem birtist sasta ri Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology, koma fram slandi upplsingar um gelyfjaneyslu barna og unglinga hr landi. vsun gelyfja til essa aldurshps er s mesta sem ekkist Evrpu, en er a einhverju leyti sambrileg vi a sem tkast Bandarkjunum.

Eins og bent er greininni eigum vi heimsmet vsun unglyndislyfja til barna og unglinga. vsun gerofslyfja hr landi er einnig langt umfram a sem tast Evrpu, sem er varasm run vegna alvarlegra aukaverkana gerofslyfja.

Samkvmt greininni hefur vsun ADHD lyfja aukist grarlega undanfrnum tveimur ratugum. Ef sland er bori saman vi hin Norurlndin koma fram athyglisverar tlur. samanburi vi Finna nota Danir, skv. grein sem kom t finnska lknablainu ri 2006, tvisvar sinnum meira af essum lyfjum, Svar risvar, Normenn tta en slendingar 22 sinnum meira.

rtt fyrir hyggjur sumra lkna og vsindamanna af langtmahrifum essara lyfja kemur fram skrslu lyfjaframleiendanna, sem opinberu var upphafi mars, a fyrirtkin sj ekki stu til ess a kanna mli nnar.

2. ljsi mgulegra neikvra afleiinga af langvarandi neyslu ADHD lyfja er mikilvgt a einungis eir sem urfa nausynlega meferinni a halda fi hana. a hltur v a vera talsvert hyggjuefni egar einn af hfundum skilgreiningarinnar ADHD, bandarski gelknirinn Allen Frances, viurkenndi treka fyrr essu ri bandarskum fjlmilum a hn hafi stula a flskum faraldri.

Frances segir ADHD-neti hafa of rnga mskva. a hafi fanga marga sjklinga sem hefi lklega vegna mun betur utan geheilbrigiskerfisins. sta ess a Frances getur haldi essu fram er a vi greiningu ADHD, ea rum gerskunum, er stust vi huglga spurningalista en ekki hlutlg lffrileg prf.

Eins og Allen Frances gefur skyn fylgja mis vandaml flokkun og greiningu geraskana og rista au raunar svo djpt a Frances og Steven E. Hyman, fyrrverandi forstjri bandarsku geheilbrigisstofnunarinnar, hafa lkt eim vi stand lffrinnar ur en Darwin setti fram runarkenningu sna ri 1859. M lkja sumum eirra vi stareynd a fyrir daga Darwins var hgt a flokka hfrunga me fiskum og leurblkur me fuglum v oftast var horft yfirborseinkenni, eins og gelknisfrin gerir greiningum snum, en ekki undirliggjandi skyldleika.

september hefti Journal of Health Economics birtust tvr har rannsknir sem varpa skru ljsi essa httu. bum rannsknunum var kanna hvort aldur innan rgangs hefi hrif hvort brn eru greind me ADHD. egar horft er einstaklinga sem eru a hefja sklagngu sna eru yngstu brnin innan rgangsins, skv. annarri rannskninni, 60% lklegri til ess a f ADHD greiningu en au sem eldri eru.

egar essir einstaklingar eru komnir upp 6. og 8. bekk er tvisvar sinnum lklegra a eir su ADHD lyfjum en eir sem eldri eru innan rgangsins. Hfundar beggja rannsknanna telja etta skra vsbendingu um a ADHD einkennin endurspegli einungis tilfinninga- og vitsmunalegan vanroska yngstu nemendanna.Niurstaa beggja rannsknanna er v s a u..b. 20% eirra barna og ungmenna Bandarkjunum sem f ADHD greiningu su ranglega greind.

g tel brnt a sambrileg rannskn veri ger hr landi v ef rtt reynist urfa yngstu brnin hverjum grunnsklargangi ekki lyf heldur arf sklakerfi a koma til mts vi arfir essara einstaklinga. Einnig tel g heilbrigiskerfi skulda almenningi skringu v af hverju vsun gelyfja til barna og unglinga hr landi er jafn mikil og raun ber vitni. a er kominn tmi til a vi sem samflag horfum upp r pilluglsunum og t fyrir greiningaprfin og spyrjum okkur hvort vi sum rttri lei.

Hfundur : Steindr J. Erlingsson.

Frttablai, 2. oktber, 2010

Batasaga: A lifa me gesjkdm.

g greindist me geklofa og unglyndi fyrir nokkrum rum.

g var binn a vera unglyndur san tningsaldri en leitai mr ekki hjlpar fyrr en geklofaeinkennin komu fram. Virku geklofaeinkennin stu yfir um a bil eitt r. essi tmi var grarlega erfiur fyrir mig og g var orinn mjg veikur bi lkamleg og andlega.Verstu einkennin voruraddir hfinu, ofsknarbrjli og ranghugmyndir.

Raddirnar voru mjg gengar og tluu um mig og til mn.

Stundum lstu r mnum athfunum smatrium og stundum tluu r til mn me mjg svo neikvum tn. r ttu a til a skipa mr fyrir og banna mr a gera hitt og etta. Ef g reyndi a knast eim uru r bara enn gengari og fundu eitthva ntt til a pna mig me. Ef g reyndi a hlnast eim hldu r bara fram a djflast mr.

a var sem sagt engin lei t.Raddirnar voru alltaf til staar.

essum tma tti g b og var me ranghugmynd a ngrannar mnir vru a ofskja mig. g hlt a bin mn vri hleru og a a vru hljnemar t um allt. g hlt a ftin mn og bllinn minn vru einnig hleru vegna ess a g heyri raddir t um allt.

g komsteinnig a eirri niurstu a hsggnin mn vru hleru og innihldu htalara. g gekk svo langt a skera sfann minn ttlur leit a hljnemum.

g var lkafarinn a halda a veri vri a lesa mnar hugsanir. a var eina skringin v hvers vegna raddirnar vissu svona miki um mig. r ekktu allar mnar hugsanir og ll mn leyndarml.

g reyndi mislegt til a forast og hindra raddirnar.

g prfai eyrnatappa, heyrnaskjl, hvra tnlist og anna eim dr en ekkert af v virkai. g fr til heimilislknisins mns og sagi honum a g vri unglyndur og a g tti erfitt me a sofa. Hann skrifai upp unglyndislyf og svefnlyf handa mr.

g ori ekki a segja honum a g heyri raddir vg var hrddur um a hann myndi lta loka mig inni.

Mig var fari a gruna a eitthva vri a mr en g var samt ekki tilbinn a horfast augu vi a. unglyndislyfin og svefnlyfin hjlpuu lti. Mr tkst a sofna kvldin bara til a vakna remur tmum seinna vi raddirnar. g tk v kvrun a selja bina mna sem g hafi tt um a bil sex mnui og kaupa mr rahs. g hlt kannski a a a hafa frri ngranna myndi hjlpa mr minni krsu. A sjlfsgu virkai a ekki, raddirnar fylgdu mr hvert sem g fr.

tk g kvrun a leita mr hjlpar,endavar gkominn rot og hafi ekki lengur neinu a tapa.

g fr niur gedeild Landssptalans og ba um a f a hitta gelkni. g var strax settur gerofslyf sem v miur virkuu ekki og nstu mnuum prfai g nokkur lyf anga til a loksins fannst lyf sem sl essi einkenni. Fr eim tma fr lf mitt a batna til muna. a a vera laus vi raddirnar, ranghugmyndirnar og ofsknarbrjli var dsamlegt.

g hafi veri me geklofaeinkenni rmt r og eim tma hafi mr tekist a eyileggja samband mitt vi konu sem mr tti mjg vnt um. Einnig hafi g eyilagt vinttu vi minn besta vin og ara kunningja. g st sem sagt einn uppi, me enga konu og enga vini. g var algerlega einn fyrir utan samband mitt vi foreldra mna.

Svona lifi g um a bil tv r. Einn, ruglandi mnum eigin heimi. essi flagslega einangrun fr illa me mig og var hindrun mnu bataferli.

a var sem g samykkti a fara samtkin Hugarafl.

Gelknirinn minn hafi veri a reyna a f mig til a fara einhver svona gehjlparsamtk langan tma en hinga til hafi g alltaf neita v. g vildi ekkert me ara gesjka a hafavegna ess a yrfti g a viurkenna a g vri einn eirra.

En veruleikinn var s a mr lei ekki vel svona einum og einangraur fr lfinu og tilverunni annig a g samykkti a prfa Hugarafl. ar fr g forvital og sagi mna sgu og mr var mjg vel teki. g fr a skja fundi tvisvar viku til a byrja me og g fann a a geri mr gott. svo a a vri ekki miki a mta tvisvar viku fann g a essi flagslega einangrun var farin a brotna.

Tminn lei og ur en g vissi var g kominn mis verkefni innan Hugarafls. Vera mn Hugarafli hafi sem sagt mjg g hrif mig. a a hafa fasta punkta tilverunni me v a mtareglulega geri mr mjg gott flagslega og andlega.

arna kynntist g flki sem var bara eins og g, manneskjur sem ttu vi gern vandaml a stra og a var bara allt lagi. tti minn vi anna gesjkt flk var v misskilningur. Flest af essu flki var bara eins og anna flk svo a a tti vi gern vandaml a stra.

Eftir a hafa veri Hugarafli nokkra mnui fr g a kynna mr hugmyndafri Hugarafls sem kallast valdefling (empowerment). S hugmyndafri gengur t a a taka stjrn eigin lfi, a endurskilgreina sjlfan sig sem persnu fyrst og fremstfrekar ensjkling, a taka virkan tt samflaginu, a vera vongur og a sigrast eigin fordmum.

essi hugmyndafri hefur reynst mr mjg vel og hjlpa mr mnu bataferli.

dag er g orinn nokku stugur andlega. g tek mn lyf og au virka vel geklofaeinkennin. g er virkur samtkunum Hugarafli og mti ar reglulega fundi. ar hef g kynnst miki af gu flki og eignast ar ga kunningja.

Einnig hef g last hugsjn a vinna a mlefnum gefatlara og g hef skrifa og tt greinar um au mlefni. g er kominn t r skpnum me minn gesjkdm og er httur a skammast mn fyrir hann. g get sem sagt viurkennt a fyrir sjlfum mr og rum a g eigi vi gesjkdm a stra.

a a koma t r skpnum me minn sjkdm hefur btt lf mitt miki. a fer mjg illa me mann a vera me svona leyndarml og geta ekki rtt hli lfsins.

g vil v rleggja r lesandi gur a leita r astoar ef heldur a eigir vi gern vandaml a stra.

Mn reynsla af bramttkunni gesvis Landssptalans er mjg g og allir fagailar sem g hef kynnst ar hafa reynst mr vel og srstaklega gelknirinn minn sem hefur hjlpa mr mjg miki og stai vi baki mr mnum veikindum.

Ef ert egar binn a f greiningu a srt me gesjkdm mli g eindregi me v a kynnir r samtk eins og Hugarafl, Gehjlp, Klbbinn Geysi o.s.frv.

a a hitta anna flk sem er a takast vi gesjkdma gerir manni mjg gott. Maur kemst a v a maur er ekki einnog aarir hafa gengi gegnum a sama og margir hafa n miklum og jafnvel fullum bata barttunni vi gesjkdma.

Vertu v vong(ur) og geru r grein fyrir v a a a greinast me gesjkdm er ekki dauadmur. a er einfaldlega verkefni sem maur arf a takast vi og a bati er raunverulegt markmi.

Kri Halldrsson.


Hvernig getur etta gerst fyrir allra augum?

Einelti er skelfilegt vandaml fyrir ann sem v lendir. Mrg dmi eru um a brn sem lenda alvarlegu einelti bi ess ekki btur a sem eftir er.

Fyrir ann sem stendur fyrir utan er nnast skiljanlegt a slkt ofbeldi sem einelti er skuli fara framhj bi sklayfirvldum og foreldrum enda blasa einkennin oft vi llum eftir tt a s auvita ekki algilt.

Vi urfum a gera krfu um a sklayfirvld fylgist srstaklega vel me essum mlum og hvetjum alla foreldra til a kynna sr einkenni eineltis og forvarnir gegn v.


mbl.is Barn lst kjlfar eineltis
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gir vbrar

Good good good good vibrations
(Oom bop bop)
(I'm pickin' up good vibrations)

Beach Boys: Good Vibrations

dag hafa veri krftugir vbrar. Meira a segja rumur morgun.

Robert Whitaker heitir blaamaur og rithfundur sem hefur skrifa agengilegt efni um mefer vi gerskunum Bandarkjunum "Mad in America" sem kom t ri 2002. Hann fjallar svo um ofnotkun lyfjum og hpnar vsindalegar forsendur fyrir essari ofnotkun bkinni "Anatomy of an Epidemic" sem kom t essu ri. Hann fkk hljar vitkur, a sem heitir ensku "standing ovation". Ef einhver hefur poppstjrnustatus hreyfingunni okkar er a hann og hans tlu byrjai dagurinn.

Strax eftir fyrirspurnir fr Whitaker yfir sningarsalinn a rita bkina. g, knn sem g er, stkk auvita af sta rtt ur en fyrirspurnunum lauk og ni a vera framarlega rinni. g nldi tv eintk af hvorri bk, anna fyrir mig, hitt fyrir bkasafni okkar og fkk au ritu. Okkar ritun er: "To Hugarafl, Here's to change and mindfreedom!".

Kl. 10 sum vi fyrirlestur me Kevin Hines sem er einn af 32 sem hefur lifa a af a stkkva af Golden Gate brnni San Francisco. Hann hefur eftir a veri me fyrirlestra um sjlfsvgforvarnir. Ekki lkt v sem vi gerum me geraskanir og gefrsluna. rsk hljmsveit, Friends of Emmet, geri lag og video sem stti innblstur Kevin, a heitir Coming Apart, Kevin sst upphafi og lok myndbandsins. Annars er bloggi hanshr.

hdegismatnum var annar fyrirlestur. etta sinn talai Mark Ragins gelknir sem kemur meal annars fyrir bmyndinni "The Soloist". Hann er lka mikill talsmaur batamdelsins. Hann var me marga ga punkta. Vi Auur munum vera okkur ti um ba essa fyrirlestra svo i muni geta s lka.

Vi Auur tkum ekki anna ml en vera vinnustofu um eCPR. etta sem Fisher talai um egar hann var hr. Me eCPR er veri a leika sr me skammstfunina CPR sem ensku stendur fyrir lfgunartilraunir. e stendur fyrir tilfinningar, semsagt tilfinningalfgunartilraunir sem hljmar auvita ekkert srlega jlt slensku. En semsagt veri er a vsa til ess a rtt eins og stundum er rf lfgunartilraunum arf a bregast vi tilfinningalegum krsum. Daniel Fisher, Lauren Spiro, Will Hall og Tracy Love stru essari vinnustofu. Vi gerum essu msar fingar. Ykkur a segja held g a Auur okkar s ninja me svarta belti essu og held a gti kennt margt um etta. Sem minnir mig anna, margt erum vi a gera vel slandi og getum kennt rum.

Vi stum rlegan fund NCMHR (National Coalition for Mental Health Recovery ea Landssamtk fyrir bata af gerskunum sem eru regnhlfasamtk flaga lku Hugarafli Bandarkjunum) ar sem var veri a leggja lnurnar fyrir hersluatrii barttu eirra nsta ri. au notuu mjg frumlega afer til a f fram sjnarmi sem flestra og rengja au niur nokkur aalatrii. g tla ekki a lsa henni hr en etta er eitthva sem vi getum rugglega nota framtinni.

g kom svo vi "Opnum hljnema", kvld sem er rlegur viburur. ar getur hver sem er skr sig og sungi, fari me lj, uppistand ea hva sem er. g tk sm videosnishorn.

g rambai upp ara h til a sj hvort eitthva vri gangi ar og kom a litlum hp sem var spjalli me Robert Whitaker. g var binn a gleyma a g hafi tla a kkja essa vinnustofu, ar sem tti a ra um njar herslur geheilbrigiskerfinu. g veit ekki hva au hfu rtt ur en g kom, en a sem g tk tt var meira um vibrgin vi bkinni og atburarsina sem fr gang egar hann tti ekki a f a tala rstefnunni, vgast sagt furulegan ritdm Boston Globe en g tla ekki a reyta ykkur me v llu nna. arna hefi g vilja hafa Steindr me g veit a bir hefu haft gaman af.

ur en g kom upp herbergi kkti g svo aftur "open mic" sem var fullum gangi. trleg skpunarglei, sngvar, lj og mis konar tjning.

Takk fyrir allar hlju kvejurnar kommentunum vi frslurnar, r gefa mr kraft til a geta skrifa r ur en g fer a sofa. etta eru auvita bara tpt v helsta, en etta eru og me minnispunktar sem vi getum fjalla um. a er svo margt sem g skrifa ekki um, um "plitkina", undirlduna og deigluna sem er gangi. a eru lka mikil forrttindi a f a vera hrna og svona miklu nvgi vi flk sem hefur rarair veri barttunni.

g vildi ska a vi vrum fleiri hrna, g finn svo sterkt fyrir a vi erum hluti af aljlegri hreyfingu og g veit lka a vi hfum mislegt til mlanna a leggja. Maur getur lti sig dreyma um a nsta ri... Sem minnir mig a a Auur minnti Daniel Fisher a hann talai um a koma aftur heimskn ma nsta ri. a er ekki anna honum a heyra en hann tli a koma.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband